Rachel Plak & Dietsje Jolles

Dit jaar zijn Dietsje Jolles en Rachel Plak de ambassadeurs van Weekend van de Wetenschap. Beiden werken bij het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden en zetten zich graag in om wetenschap dichter bij kinderen en jongeren te brengen. Dietsje doet onderzoek naar hersenontwikkeling en leren bij kinderen, Rachel naar autisme bij kinderen. Samen werken zij, met collega Kiki Zanolie, aan Expeditie Binnenwereld. In dit onderzoek ontwikkelen zij samen met jongeren onder meer een doe-boek, podcast en lessenserie om kennis over de binnenwereld van jongeren terug te geven aan jongeren. De rode draad: niet óver jongeren praten, maar mét jongeren.

Waar gaat jullie eigen onderzoek over?
Rachel: Ik doe onderzoek naar kinderen en jongeren met autisme. Vaak denken mensen dat het vooral belangrijk is om te weten wat autistische kinderen lastig vinden, maar de omgeving speelt ook een rol in hoe het met ze gaat. Daarom kijk ik ook naar hoe hun gezin, school en de samenleving beter kunnen aansluiten.
Dietsje: Ik houd me bezig met de ontwikkeling van cognitieve vaardigheden zoals bijvoorbeeld ruimtelijk inzicht. Vaak hoor je: “dat heb je of dat heb je niet”, maar onderzoek laat zien dat je ruimtelijk inzicht eigenlijk heel goed kunt trainen. In ons onderzoek kijken we hoe we kinderen het beste kunnen helpen om hun ruimtelijk inzicht te ontwikkelen.

Wanneer was de eerste keer dat je in aanraking kwam met wetenschap?
Rachel: “Als kind was ik me niet echt bewust van wetenschap, terwijl die overal om je heen is. Pas tijdens mijn psychologieopleiding, toen iemand me vroeg of wetenschap niet iets voor mij was, ben ik daar serieus over gaan nadenken. Toen ontdekte ik dat je van nieuwsgierig zijn en vragen stellen gewoon je werk kunt maken.”
Dietsje: Bij mij is wetenschap met de paplepel ingegoten: mijn vader is wetenschapper, mijn moeder werkte in het speciaal onderwijs, en aan tafel ging het veel over psychologie en onderzoek. Zelf wilde ik eigenlijk detective worden en spannende moordzaken oplossen, maar uiteindelijk ben ik toch in de wetenschap terechtgekomen. Wetenschap is eigenlijk ook een soort detective werk.

Wat vind je het leukst aan wetenschapper zijn?
Dietsje: Dat je de hele dag vragen kunt stellen en die mag gaan uitzoeken.
Rachel: Helemaal mee eens! Ik vind het heerlijk dat je eindeloos nieuwsgierig mag zijn.

Welke misverstanden over kind- of jongerenontwikkeling zou je het liefst uit de wereld helpen?
Dietsje: Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Je moet ze niet behandelen als onaffe mensen. Ze hebben hun eigen kwaliteiten en hun eigen creativiteit.
Rachel: Kinderen kunnen heel goed meedenken en hun mening geven. Laten we dus vooral kinderen betrekken bij wetenschap.

Waarom wilde jullie ambassadeur worden van Weekend van de Wetenschap?
Rachel: “Ik vond het echt een eer dat we gevraagd zijn. We vinden het allebei belangrijk om wetenschap toegankelijk te maken, juist voor kinderen. We willen laten zien dat wetenschap niet iets abstracts is, maar overal om ons heen zit. Kinderen mogen nieuwsgierig zijn, vragen stellen en ontdekken dat wetenschap ook iets voor hen kan zijn. Toen ik jong was, had ik die nieuwsgierigheid ook, maar ik zag nooit dat daar een plek voor was. Daarom zijn initiatieven als Weekend van de Wetenschap zo waardevol.”
Dietsje: “Het gaat er niet om dat alle kinderen later wetenschapper worden. Het is juist mooi als ze ontdekken dat wetenschap een rol speelt in het dagelijks leven en dat het veel breder is dan alleen proefjes. Wetenschapsfestivals laten zien hoe creatief, leuk en toegankelijk wetenschap kan zijn. Dat draagt bij aan een positieve kijk op wetenschap én aan een samenleving waarin wetenschap dichter bij iedereen staat.”

Wat zou je jonge mensen willen meegeven die later misschien zelf onderzoeker willen worden?
Blijf nieuwsgierig en blijf vragen stellen!

Kunnen we jullie ook ergens vinden tijdens Weekend van de Wetenschap?
Ja zeker! Je kunt ons ook in actie zien tijdens het Weekend van de Wetenschap. We staan in Den Haag, in het Spui-gebouw namens de Universiteit Leiden, onder andere met Expeditie Binnenwereld en met een groot doolhof bij het onderzoeksteam ruimtelijk inzicht. Ook zal er in Amsterdam veel te ontdekken zijn over autisme met het team van het Nederlands Autisme Register.

En voor iedereen die nog twijfelt om te gaan: het Weekend van de Wetenschap is zó divers dat er altijd wel iets is dat bij jouw interesses past. Kinderen én volwassenen hebben er zichtbaar plezier, ontdekken van alles en raken in gesprek met onderzoekers. Kortom: dit wil je niet missen!